Praca w upale - napoje, odzież i nowe progi BHP

19 listopada 2026

Budowlaniec w kamizelce odblaskowej pije wodę z butelki, walcząc z wysoką temperaturą w pracy.

Spis treści

Na hali robi się duszno, koszulka klei się do pleców, a koncentracja spada już przed połową zmiany. Przy wysokiej temperaturze w pracy pracodawca musi ograniczać zagrożenie i w określonych sytuacjach zapewnić napoje, choć samo przekroczenie 28°C w pomieszczeniu nie oznacza jeszcze automatycznie przerwania pracy.

Spawacz w masce i rękawicach pracuje na budowie, gdzie panuje wysoka temperatura w pracy. Iskry sypią się spod palnika.

O obowiązkach decydują warunki pracy, a od 2027 roku także nowe progi temperatur

  • Obecnie: napoje przysługują m.in. przy temperaturze powyżej 28°C w pomieszczeniu oraz powyżej 25°C na zewnątrz.
  • Od 11 stycznia 2027 r.: zaczną obowiązywać nowe progi działań ochronnych i czasowego wstrzymywania części prac.
  • Odzież: dobieraj ją do zagrożeń stanowiska; przewiewna tkanina nie może osłabiać wymaganej ochrony.
  • Objawy przegrzania: zawroty głowy, nudności lub dezorientacja wymagają przerwania pracy i szybkiej reakcji.

Próg 28°C nie oznacza jeszcze ogólnego zakazu pracy

W Polsce przepisy dotychczas nie wskazywały jednej maksymalnej temperatury, przy której każda praca w pomieszczeniu musiałaby zostać przerwana. To częste źródło nieporozumień: próg dotyczący napojów bywa mylony z granicą dopuszczalności pracy.

Według zasad opisanych przez Państwową Inspekcję Pracy, pracodawca zapewnia nieodpłatne napoje, gdy temperatura na stanowisku w pomieszczeniu przekracza 28°C, a przy pracy na otwartej przestrzeni przekracza 25°C. Napoje mają być dostępne przez całą zmianę, a ekwiwalent pieniężny nie zastępuje ich zapewnienia. Obowiązek może powstać również z innych przyczyn, na przykład przy ciężkiej pracy fizycznej lub gorącym mikroklimacie.

Brak ogólnego limitu temperatury nie zwalnia pracodawcy z obowiązku ochrony zdrowia. W ocenie ryzyka trzeba brać pod uwagę także wilgotność, wysiłek, nasłonecznienie, ruch powietrza i odzież lub środki ochrony indywidualnej, które utrudniają oddawanie ciepła. Termometr pokazuje tylko część problemu.

Od 11 stycznia 2027 r. pojawią się konkretne progi działań

Nowelizacja przepisów BHP rozdziela sytuację w pomieszczeniu od pracy na zewnątrz, a także uwzględnia ciężkość wysiłku. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 r. ogłoszono pod pozycją 927 Dziennika Ustaw; wejdzie w życie 11 stycznia 2027 r., według komunikatu Państwowej Inspekcji Pracy o obowiązkach podczas upałów.

Warunek Wymagane działanie według nowych przepisów
W pomieszczeniu temperatura osiąga 28°C Rozwiązania techniczne ograniczające wzrost temperatury albo, gdy nie mogą być zastosowane, odpowiednie działania organizacyjne.
W pomieszczeniu temperatura osiąga 25°C podczas ciężkiej pracy fizycznej Rozwiązania techniczne lub organizacyjne ograniczające wpływ gorąca.
Na zewnątrz temperatura osiąga 25°C Rozwiązania organizacyjne ograniczające narażenie, dopasowane do warunków i rodzaju pracy.
W pomieszczeniu temperatura przekracza 35°C Praca ma zostać wstrzymana, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach.
Na zewnątrz temperatura przekracza 32°C podczas ciężkiej pracy fizycznej Praca ma zostać wstrzymana, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach.

Ważne jest rozróżnienie: działania ochronne uruchamiają się wcześniej niż zakaz wykonywania pracy. Przy progach wstrzymania mowa o faktycznym przekroczeniu temperatury, a nie samej prognozie; przewidziano też wyjątki związane z określonymi rodzajami pracy. Pracodawca ma konsultować rozwiązania organizacyjne z pracownikami i przekazać im ustalone zasady.

W praktyce oznacza to, że dziś pracownik może mieć prawo do napojów, mimo że samo przekroczenie progu nie zatrzymuje pracy na mocy ogólnego limitu. Po wejściu nowelizacji progi będą uruchamiać także dalsze obowiązki. Nie należy stosować przyszłych zasad tak, jakby już obowiązywały.

Odzież chłodzi tylko wtedy, gdy nadal chroni przed zagrożeniem

Na budowie lekka koszulka może poprawić komfort, ale nie zastąpi odzieży ostrzegawczej, ochrony przed odpryskami ani hełmu. W kuchni fartuch i obuwie antypoślizgowe nadal muszą chronić przed gorącym tłuszczem oraz mokrą podłogą. Dobór wyposażenia trzeba więc zacząć od ryzyka na stanowisku, a dopiero potem szukać lżejszej lub bardziej przewiewnej wersji.

  • Praca na słońcu: wybieraj przewiewną odzież zakrywającą skórę i nakrycie głowy zgodne z wymaganiami stanowiska; sama jasna koszulka nie zabezpiecza przed wszystkimi zagrożeniami.
  • Hala, magazyn lub kuchnia: sprawdź, czy materiał pozwala odprowadzać wilgoć, ale zachowuje wymagane właściwości ochronne i widzialność.
  • Obuwie robocze: dopasuj je do ryzyka poślizgu, uderzenia i przebicia; przewiewność nie uzasadnia rezygnacji z wymaganego podnoska czy podeszwy.
  • Rękawice i kombinezon: przy długiej pracy w pełnym wyposażeniu zgłoś przełożonemu, że odzież ogranicza oddawanie ciepła. Może być potrzebna zmiana organizacji pracy lub przerwy, a nie sam zakup cieńszego zamiennika.

Uważam, że najgorszym skrótem jest traktowanie „lekkiej” odzieży jako rozwiązania problemu. Gdy ubranie musi szczelnie osłaniać ciało, samo przewiewne włókno nie obniży dostatecznie obciążenia cieplnego; potrzebne są także działania organizacyjne i sprawna wentylacja.

Objawy i warunki stanowiska podpowiadają, co zrobić

Osłabienie po kilku godzinach w nagrzanym pomieszczeniu łatwo zrzucić na zmęczenie, ale przy pracy w upale liczy się szybka reakcja. Poniższa tabela pomaga uporządkować pierwsze kroki, nie zastępuje oceny medycznej ani oceny ryzyka przez pracodawcę.

Sytuacja lub objaw Możliwa przyczyna lub skutek Co zrobić
Temperatura w pomieszczeniu przekracza 28°C, a napojów nie ma Może nie być realizowany obowiązek zapewnienia napojów, jeśli przekroczenie wynika z warunków atmosferycznych. Zgłoś problem przełożonemu i poproś o udostępnienie napojów; zapisz temperaturę, miejsce i czas pomiaru.
Na zewnątrz jest ponad 25°C, a praca odbywa się w pełnym słońcu Wzrasta obciążenie cieplne, szczególnie przy wysiłku i odzieży ograniczającej parowanie potu. Uzgodnij z przełożonym dostęp do napojów oraz możliwość ograniczenia ekspozycji i zastosowania ochrony przed słońcem.
Pojawiają się zawroty głowy, nudności, osłabienie lub dezorientacja Możliwe przegrzanie organizmu, które zwiększa ryzyko zasłabnięcia i wypadku. Przerwij czynność, poinformuj osobę nadzorującą i przejdź do chłodniejszego miejsca; przy ciężkich objawach, zaburzeniach świadomości lub utracie przytomności wezwij pomoc ratunkową.
Zgłoszenie problemu nie przynosi reakcji Zagrożenie może trwać, a ustne ustalenia trudno później odtworzyć. Przekaż zgłoszenie w formie, którą można udokumentować, zachowaj własne notatki i rozważ kontakt z Państwową Inspekcją Pracy.

Jeśli sprawa nie kończy się na rozmowie z przełożonym, opisz stanowisko, rodzaj wykonywanej pracy, porę i czas pomiaru oraz brakujące środki ochrony. PIP przyjmuje skargi dotyczące warunków pracy; rzeczowy opis ułatwia ocenę sytuacji. Nie odkładaj zgłoszenia, gdy objawy wracają lub warunki stwarzają bezpośrednie zagrożenie, według materiału informacyjnego PIP opublikowanego w serwisie Sejmu.

Najpierw ogranicz ekspozycję, potem poprawiaj komfort

Przy pracy w upale największą korzyść daje połączenie kilku działań: sprawna wentylacja, dostęp do napojów, ograniczenie pracy w najgorętszym miejscu oraz przerwy dopasowane do obciążenia. W raporcie przedstawionym Radzie Ochrony Pracy odnotowano 487 skarg związanych ze zbyt wysoką temperaturą zgłoszonych od stycznia 2021 r. do końca czerwca 2024 r.; dokument wskazywał też, że w ocenie ryzyka trzeba uwzględniać m.in. wysiłek, wilgotność i środki ochrony. To przypomina, że uciążliwość nie zależy od samego odczytu termometru.

Gdy w pomieszczeniu brakuje chłodzenia, a praca wymaga ciężkiej odzieży ochronnej, zgłoś oba elementy razem: temperaturę i ograniczone możliwości oddawania ciepła. Z perspektywy BHP takie połączenie lepiej opisuje zagrożenie niż samo stwierdzenie, że „jest gorąco”.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Materiał został opracowany przy wsparciu nowoczesnych narzędzi analitycznych i językowych (AI). Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z ekspertem.

FAQ - Najczęstsze pytania

Obecnie pracodawca zapewnia nieodpłatne napoje, gdy temperatura na stanowisku w pomieszczeniu przekracza 28°C, a przy pracy na otwartej przestrzeni przekracza 25°C. Napoje mają być dostępne przez całą zmianę i nie można zastąpić ich ekwiwalentem pieniężnym. Obowiązek może wynikać także z innych warunków, na przykład ciężkiej pracy fizycznej lub gorącego mikroklimatu.

W pomieszczeniu osiągnięcie 28°C będzie wymagać rozwiązań technicznych ograniczających wzrost temperatury lub, jeśli nie da się ich zastosować, działań organizacyjnych. Przy ciężkiej pracy fizycznej takie działania będą wymagane już od 25°C w pomieszczeniu, a na zewnątrz od 25°C. Pracę będzie trzeba wstrzymać po przekroczeniu 35°C w pomieszczeniu lub 32°C na zewnątrz podczas ciężkiej pracy fizycznej, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach.

Najpierw trzeba uwzględnić zagrożenia na stanowisku, a dopiero potem szukać przewiewniejszej odzieży. Materiał nie może osłabiać wymaganej ochrony, takiej jak widzialność, ochrona przed odpryskami, gorącym tłuszczem czy poślizgiem. Jeśli ciężka odzież lub środki ochrony utrudniają oddawanie ciepła, zgłoś to przełożonemu, bo może być potrzebna zmiana organizacji pracy lub przerwy.

Przerwij wykonywaną czynność, poinformuj osobę nadzorującą i przejdź do chłodniejszego miejsca. Przy ciężkich objawach, zaburzeniach świadomości lub utracie przytomności wezwij pomoc ratunkową. Jeśli problemem są również brak napojów lub niebezpieczne warunki, zgłoś je przełożonemu i zanotuj miejsce, czas oraz temperaturę pomiaru.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Tagi:

napoje profilaktyczne odzież ochronna mikroklimat przegrzanie

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz